Ürünler
Müşahitlerin Seçim Esnasında Yapması Gerekenler
Ana Sayfa > Seçtiğiniz Site Kısmı > 

SEÇİM SIRASINDA

 Lütfen bu bilgileri word formatında indirmek için tıklayınız >>>

Oy Verme Gününde Sandık Kurulunun Toplanma Zamanı ve Hemen Yapacağı İşler

1. Sandık kurulu oy verme günü, Yüksek Seçim Kurulunca başka süre konulmamış ise en geç saat 07.00'de, sandık başında toplanarak Genelgemizin 5 inci maddesinde gösterilen şekilde and içer.

2. Başkan, ilçe seçim kurulundan teslim almış olduğu ağzı mühürlü torbayı kurula gösterdikten sonra açarak içerisinde bulunan sandık kurulu mühürü ve (EVET) mühürlerini masanın üzerine koyar.

3. Başkan Bundan sonra seçim sandığının boş olduğunu orada bulunan sandık kurulu üyeleriyle gözlemciler önünde tespit ederek sandığı kapatır ve kapağını bozulmadan açılmayacak şekilde, sandık kurulu mühürü ile mühürler.

4. Sandık yerleştirilir.

5. Kapalı oy verme yeri düzenlenir.

6. Hazır bulunanlar önünde ilçe seçim kurulu başkanlığından teslim aldığı ve üzeri Yüksek Seçim Kurulunca mühürlenerek numaralanıp paketlenmiş birleşik oy pusulası paketini açıp, tümünü sayar; birleşik oy pusulalarının her birinin arkasını sandık kurulu mühürü ile mühürler.

7. Sandık kurulu ilçe seçim kurulundan teslim alınan ve ilçe seçim kurulu başkanlığı mühürünü taşıyan sarı renkte bastırılmış olan oy zarflarını sayar, her zarfın üzerine sandık kurulu mühürünü basar.

8. Birleşik oy pusulaları ve zarflar masanın üzerine düzenli bir şekilde konulur.

9. Sandık kurulu seçime ilişkin bandrolü seçim sandığının önüne yapıştırır veya iğne/raptiye ile tutturur.

10. Sandık kurulu, yaptığı sayımların sonucunu ve işlemleri tutanak defterine geçirip imzalar.

Kurulca İşlemlerin Nasıl Yapılacağı, İşlemlerle Kararların Deftere Nasıl Geçirileceği ve Üyelerin Başkana Yardımı

Sandık kurulu tarafından verilen kararlar veya yapılan işlemler varsa matbu tutanağa, yoksa olayın mahiyetine göre tutanak defterine yazılarak başkan ve üyeler tarafından imzalanır.

Kanuna göre başkan tarafından yapılması gereken işler ve özel olarak sandık başında yapılacak işler (örneğin açıklamalar ve uyarmalar) başkanın izni ile üyeler tarafından da yapılabilir.

Sandık Alanında Düzenin Sağlanması ve Başkana Ait Yetkiler

Sandık alanında düzenin sağlanması sandık kurulu başkanına aittir. Sandık başı işlemlerinin düzenini bozmaya yeltenenleri başkan uyarır ve bu uyarmayı dinlemeyenleri sandık alanının dışına zabıta aracılığıyla çıkartabilir.  Sandık alanında alınacak tedbirler seçmenlerin sandık başı işlemlerini izlemelerini engelleyecek nitelikte olamaz.

Sandık kurulu başkanının çağırdığı zabıta kuvvetleri dışında zabıta amir ve memurları ile resmi üniforma giymiş kimseler ve silah taşıyanlar sandık alanına giremezler.

Seçmen olarak o sandıkta oy kullanması gereken subay, astsubay, zabıta amir ve memurları ancak sivil elbise ile sandık alanına girip oylarını verebilirler.

Sandık kurulu başkanı, seçmenin sandık alanına serbestçe girmesini engelleyen ve zorlaştıran her türlü hareketi önlemek zorundadır.

Sandık alanında düzenin sağlanması işlerinde zabıta kuvvetleri sandık başkanının emirlerine uymak zorundadır.

Oy Verme Yetkisi

Onaylı sandık seçmen listesinde yazılı her seçmen oy verme yetkisine sahiptir.

Bir seçmen birden fazla oy kullanamaz.

Her seçmen, hangi sandık seçmen listesine yazılmış ise ancak o sandıkta oy verebileceğinden başka bir sandıkta oy kullanmasına izin verilmez.
Oy Verme Süresi

Oy verme günü, oy verme için Yüksek Seçim Kurulunca başka süre belirlenmemişse saat 08.00'den 17.00'ye kadar geçecek zaman oy verme süresidir. Ancak saat 17.00'ye veya Yüksek Seçim Kurulunca belirlenen oy vermenin bitiş saati geldiği halde sandık başında oylarını vermek üzere bekleyen seçmenler varsa, sandık kurulu başkanı bunları saydıktan sonra sıra ile oylarını kullanmalarına izin verir. Saat 17.00'den veya Yüksek Seçim Kurulunun belirlediği bitiş saatinden sonra gelen seçmen oy kullanamaz.

Sandık Kurulu Önüne Alınmada Sıra

Oy verme günü sandık başına gelen seçmenler, sandık kurulu önüne kurul başkanı tarafından sıra ile, birer birer alınırlar. Gebeler, hastalar ve özürlüler sıra ile bekletilmeden oylarını verirler. Güvenlik görevlileri ve yaşlıların da bekletilmeden oy kullanmalarına izin verilebilir (298 S.K. 90).

Oy Verme Düzeni

Sandık başında, seçmene, vereceği oy hakkında hiçbir kimse müdahale, telkin veya tavsiyede bulunamaz. Hiçbir seçmen oyunu kullandıktan sonra sandık başında kalamaz
Oyunu kullandıktan sonra sandık başından ayrılmayan seçmene başkan uzaklaşmasını hatırlatır. Seçmen yine orada kalırsa, başkan onu zabıta aracılığı ile uzaklaştırır.

Seçmenin Kimliğinin Tespiti

Sandık başına gelen seçmen kimliğini tereddütsüz ortaya koyan, aşağıda detaylandırılan, resimli ve resmi nitelikteki belgelerden birini başkana vermek zorundadır:

• Nüfus cüzdanı
• Resmi daireler veya iktisadi devlet teşekküllerince verilen soğuk damgalı kimlik kartı
• Pasaport
• Evlenme cüzdanı
• Askerlik belgesi
• Trafik şoför sürücü belgesi

İlgili belgeyi başkana veren seçmen sıra numarasını söyler. Yukarıdaki belgelerden birini vermeyen seçmen oy kullanamaz.

Belediyeler ile köy veya mahalle muhtarlarınca düzenlenip onaylanan kimlik belgeleri seçmenin kimliğinin tespitinde geçerli değildir.

Nüfusu iki bini geçmeyen köylerde, kimlik belgesi istenmesine rağmen yukarıda belirtilen nitelikte bir belge veremeyen ve sandık seçmen listesinde adı yazılı olan seçmenin kimliği, sandık kurulunca tanınan iki seçmenin tanıklığı ile tespit edilebilir. Bu suretle oy veren seçmenin imzası yanına tanıklık yapanların adları ve kimlikleri yazılır ve imzaları alınır.

Oy Verme

1. Oy vermeden önceki işler;

1. Seçmen, oyunu kullanmadan seçmen bilgi kağıdı ile kimlik belgesini başkana verir ve kimliğini ispat eder.

2. Seçmenin oyunu kullanmadan önce çıkmaz boya taşıyıp taşımadığının tespiti amacıyla kurulca sol işaret parmağı titizlikle incelenir; şayet taşıdığı görülürse seçmene oy kullandırılmaz ve bu durum tutanağa geçirilip imzalanır. Bu durumda seçmen, mükerrer oy kullanmaya teşebbüs suçunu işlemiş olduğundan, ilçe seçim kurulu başkanlığınca Cumhuriyet Savcılığına ihbar edilir.

3. Sandık kurulu başkanı, kurul üyeleri arasında iş bölümü yaparak oy verme işlemini izlemek üzere üyeleri ayrı ayrı görevlendirir. Bu üyeler, seçmenin oy verme işlemini takip ederek karışıklığa meydan verilmemesini ve seçmenin oyunu sandığa atmasını ve kendilerinin önünde bulunan oy pusulaları ve oy zarflarının kaybolmamasını sağlarlar.

Diğer bir üyeyi sandık seçmen listesinin imza bölümünü takiple görevlendirir. Bu üye, sandık önüne alınan seçmenin sandık seçmen listesinden adını bulur.

2. Oy verme işlemi;

1. Görevli üye tarafından seçmenin adı sandık seçmen listesinde bulunduktan sonra, seçmene oy kullandırılır.

2. Başkan, Kanuna uygun biçimde hazırlanmış ve mühürlenmiş oy zarfı ile birleşik oy pusulasını, hiçbir tarafında herhangi bir işaret bulunmadığını ve usulünce mühürlü olduğunu, kurul üyelerine, gözlemcilere ve seçmene gösterdikten sonra (EVET veya TERCİH) mühürü ile birlikte seçmene vererek kapalı oy verme yerini gösterir.

3. Seçmen, sandık kurulu başkanının açıkladığı şekilde hareket ettikten sonra kapalı oy verme yerinden çıkıp, zarfı sandığa atar ve sandık seçmen listesinde isminin karşısını imza eder.

Seçmen, imza atmasını bilmiyor veya herhangi bir sakatlığı nedeniyle imza atacak durumda bulunmuyorsa, sol elinin baş parmağını basar. Sol elinin baş parmağı olmayanların hangi parmağını bastığı listenin imza hanesine ayrıca yazılır. Hiç parmağı olmayan seçmenin durumu adı karşısına yazılıp başkan tarafından imzalanır.

En sonunda sol el işaret parmağı çıkmayan boya ile boyanır yoksa hangi parmağı boyandığı belirtilerek yazılır. Hiç parmağı olmayan seçmenin boyun nahiyesi bu boya ile işaretlenir.

4. Sandık kurulu başkanı, oyunu kullanmış ve sandık seçmen listesini imzalamış ve parmağı çıkmaz boya ile boyanmış olan seçmenin, seçmen bilgi kağıdının arka yüzünü imzalayıp mühürledikten sonra kendisine iade eder.

5. Oy verme işlemi tamamlanıp seçmenin imzası alındıktan sonra ve seçmenin sol el işaret parmağının tırnağı ile etinin birleştiği yeri çıkmayan boya ile boyandıktan sonra seçmen bilgi kağıdı ve hüviyeti seçmene iade edilir.

Seçmen bilgi kağıdını gösteremeyenler kimlik belgeleri ile oylarını kullanabilir.

Başkan tarafından seçmene kapalı oy verme yerine gitmeden önce:

1. Hangi siyasi partiye ya da bağımsız adaya oy verecekse, birleşik oy pusulasında o siyasi partiye veya bağımsız adaya ait özel daire içine "EVET" mühürünü bastıktan sonra oy pusulasını zarfa koyması ve yapıştırması

2. Birleşik oy pusulasından başka, zarfa hiçbir şey koymaması, aksi halde kullandığı oyun geçersiz sayılacağı,

3. Birleşik oy pusulalarının üzerlerinde bulunan daireye EVET mühürünü basması, EVET mühürü dışında herhangi bir yerine imza veya işaret yapmaması, aksi halde oyunun geçersiz sayılacağı,

Kapalı oy verme yerine girmeyen veya birleşik oy pusulası ile oy zarfını aldığı halde oy kullanmayan seçmenden birleşik oy pusulası, zarf ve mühür geri alınır.

Kapalı Oy Verme Yerinde Kalma

Seçmen kapalı oy verme yerinden dışarı çıkmadıkça hiç kimse oraya giremez. Şu kadar ki, oy pusulasını hazırlamak için gerekli normal süreden fazla kapalı oy verme yerinde kalan seçmenler, kurul başkanı tarafından uyarılır. Bu uyarıya rağmen kapalı oy verme yerinden çıkmayan seçmen oradan çıkarılır.

Özürlülerin Oy Kullanması

Görme özürlüler, felçliler, elleri eksik olanlar veya bu gibi bedeni aksaklıkları açıkça belli olanlar o seçim çevresi seçmeni olan ve o sırada sandık alanında bulunan akrabalarından birinin, akrabası yoksa diğer herhangi bir seçmenin yardımı ile oylarını kullanabilirler. Bir seçmen birden fazla özürlüye yardım edemez .
Gebeler, hastalar ve özürlüler sıra bekletilmeden oylarını verirler. Güvenlik görevlileri ve yaşlılar ile birinci fıkrada sayılan özürlülere yardım edenlerin de öncelikle oy kullanmalarına izin verilebilir.

Okuma - Yazma Bilmeyen Seçmenlerin Oy Kullanmaları

Okuma - yazma bilmeyen seçmenlere, oylarını kullanmaları konusunda başkaları tarafından sandık alanında yardım edilmez. Okuma - yazma bilmeyen seçmen, sorduğu ve istediği taktirde kurul başkanı, birleşik oy pusulası üzerinde bulunan siyasi parti işaretlerinden hangisinin hangi partiye ait olduğunu veya bağımsız adaylara nasıl oy verileceğini açıklar.




ENGLISH